W Bratysławie znaleziono pierwszy na Słowacji rzymski akwedukt

25 marca 2025, 12:49

Archeolodzy z Uniwersytetu w Trnawie odkryli pierwszy na Słowacji rzymski akwedukt. Na niespodziewane znalezisko trafiono podczas prac przy restauracji pałacu w Rusovcach. To XIX-wieczny pałac neogotycki, uznany za zabytek narodowy, położony w dzielnicy Bratysławy. W czasach rzymskich w Rusovcach istniał obóz wojskowy Gerulata, stanowiący część naddunajskiego limesu. Powstał on prawdopodobnie w czasach Flawiuszy (II poł. I wieku).



Terapia ksenonem będzie tańsza?

27 lipca 2009, 07:32

Ksenon, gaz szlachetny znany głównie jako źródło światła w nowoczesnych lampach samochodowych, może być także cennym lekiem ograniczającym uszkodzenia układu nerwowego. Niestety, ze względu na wysoką cenę jego stosowanie było dotychczas bardzo ograniczone. Na szczęście znalazła się jednak grupa naukowców, którzy spróbowali rozwiązać ten problem.


Cały stan na energii odnawialnej

15 kwietnia 2013, 17:31

W 2009 roku profesorowie Mark Jacobson (Uniwersytet Stanforda) i Mark Delucchi (Uniwersytet Kalifornijski, Davis) opublikowali w Scientific American artykuł, w którym stwierdzili, że do roku 2030 cały świat mógłby przestawić się na energię odnawialną. Wywołali przy tym poważną dyskusję, gdyż ich artykuł zawierał bardzo konkretne wyliczenia dotyczące np. liczby koniecznych instalacji różnego typu


Składnik marihuany chroni przed alzheimerem?

30 czerwca 2016, 14:03

Z wstępnych badań przeprowadzonych przez naukowców z Salk Institute wynika, że tetrahydrokannabinol (THC) i inne składniki marihuany pomagają komórkom w usuwaniu beta amyloidu, białka odpowiedzialnego za rozwój choroby Alzheimera.


Wiemy, dlaczego nowotwory najczęściej dają przerzuty do wątroby

8 marca 2019, 05:31

Gdy dochodzi do przerzutów nowotworowych, najczęściej dotykają one wątroby. Teraz naukowcy z Abramson Cancer Center of the University of Pennsylvania odkryli, dlaczego tak się dzieje.


Chińczycy zidentyfikowali materiały, w których można uzyskać ciecz spinową Kitajewa

5 maja 2021, 17:20

Dwuwymiarowe chalkohalogenki mogą być idealnymi materiałami do stworzenia cieczy spinowych Kitajewa, egzotycznych substancji, które mogą posłużyć do budowy odpornego na błędy topologicznego komputera kwantowego. Naukowcy z Chińskiej Akademii Nauk i Uniwersytetu w Lanzhou odkryli, że materiały te mogą stanowić też platformę do badania fizyki kwantowych cieczy spinowych.


Wielki Zderzacz Hadronów znalazł nową cząstkę

25 maja 2026, 21:01

Fizycy z eksperymentu ATLAS w CERN-ie poinformowali o zaobserwowaniu nowej cząstki – mezonu Bc*+. Mezony to cząstki zbudowane z pary kwark-antykwark. Nowo odkryty Bc*+ należy do wyjątkowo rzadkiej rodziny układów zawierających dwa ciężkie kwarki różnych typów: kwark powabny (c) oraz antykwark piękny (b)


Chomik europejski

Hibernacja zatrzymuje zegar biologiczny

22 sierpnia 2007, 14:19

Biolodzy uważają, że zegar biologiczny zatrzymuje się na czas zimowej hibernacji. Zjawisko to zaobserwowano u chomików europejskich (Cricetus cricetus). To największy gatunek tych gryzoni, rzadko hodowany w niewoli.


Woda i lód

Niezbadane tajemnice wody

19 czerwca 2010, 09:25

Woda to kapryśna substancja, która nie ogranicza się do trzech kardynalnych stanów skupienia, ale posiada, według naukowców, aż piętnaście faz. W szczególnych warunkach niskich temperatur woda potrafi też tworzyć stan, który nie jest ani cieczą, ani lodem.


Makaron jak polimery pierścieniowe

2 grudnia 2014, 12:44

By lepiej zrozumieć polimery pierścieniowe, dwaj włoscy naukowcy Davide Michieletto i Matthew S. Turner udali się do kuchni. Z 2 jaj i 200 g pszennej mąki uzyskali nowy rodzaj makaronu o nazwie anelloni, który po ugotowaniu i wrzuceniu do naczynia plącze się bardzo podobnie do polimerów pierścieniowych.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk